X
تبلیغات
وبلاگ پژوهش و تحقیقات شهرستان ورامین - اقدام پژوهی یعنی چه؟

وبلاگ پژوهش و تحقیقات شهرستان ورامین

اقدام پژوهی یعنی چه؟

اقدام پژوهی نوعی پژوهش کارور practitioner research  که می تواند به شما کمک کند تا در هر جایی که مشغول به کار هستید وظایف شغلی خود را به نحو بهتری انجام دهید .(آهنچیان ،1382ص 25)

رضایی (1382)  به نقل از بورلی1993 ، اقدام پژوهی را پژوهش آگاهانه، سنجیده و معطوف به راه حل تعریف می کند که به صورت فردی یا گروهی انجام می شود.(ص 67)

رضایی( 1382 ) به نقل ازکارسون و همکاران 1989 اقدام پژوهی را ترکیبی از عمل و پژوهش و تلاشی برای شناخت اقدامات تربیتی به منظور اصلاح و بهبود محیط آموزشی تعریف می کنند.

بازرگان(1382 )  اعلام می دارد:  اقدام پژوهی فرایند جست و جوی منظم مشارکتی برای ’’ مشخص کردن یک موقعیت نامعین’’ و کوشش جهت کاهش یا رفع آن است.  (ص148  )

هدف از اقدام پژوهی چیست؟

سرمد و همکاران (1379 )به نقل از بازرگان هدف این دسته از پژوهش های آموزشی، توصیف شرایط یا پدیده های مربوط به نظام آموزشی می باشد.

با استفاده از اقدام پژوهی می توان موقعیت های نامعین ملموس مربوط به اقدام ها و عملیات آموزشی را مشخص کرد و در بهبودی آن کوشید.( ص 84 )

 رضایی (1382 )به نقل از ژانت مسترز  هدف اقدام پژوهی را  " کمک به حل مسائل عملی مورد توجه و علاقه مردم در یک موقعیت دشوار" می داند. ( ص 71 )

وجوه اشتراک و افتراق اقدام پژوهی با دیگر پژوهش ها

رضایی 1382 به نقل از مک نیف و همکاران به وجوه اشتراک و افتراق اقدام پژوهی و دیگر پژوهش ها اشاره کرده و معتقدند اقدام پژوهی در این ویژگی ها باسایرتحقیقات مشترک است .

به دانش جدید منجر و منتهی می شود.  شواهدی را برای پشتیبانی از این دانش  تدارک می بیند.  فرایند شکل گیری دانش جدید را آشکار می سازد.  دانش جدید را به دانش موجود پیوند می زند.

وجوه تفاوت آن عبارت است از:

اقدام پژوهی مستلزم عمل و اقدام به عنوان بخش مکمل و لازم از خود فرایند تحقیق است
 بیشتر از جنبه های ارزش های حرفه ای محقق روی آن تأکید می شود تا ملاحظات روش شناسانه ضرورتاً پژوهشی درون مجموعه ایinsider research  است یعنی مربی یا کارگزار اعمال حرفه ای خود را مورد بررسی و پژوهش قرار می دهد.

تفاوت بارز اقدام پژوهی با دیگر شیوه های پژوهشی در تفاوت موجود بین دو پرسش زیر مشخص است.
 در اینجا چگونه می توانم کیفیت کارم را بهبود بخشم ، پرسش وایتهد

 اینجا چه اتفاقی در حال وقوع است .پرسش بسی .(85 -84)

لزوم آشنایی معلمان با اقدام پژوهی(ایرانی و بختیاری  ، 1382، ص 414)

 طرفداران ‘‘اقدام پژوهی‘‘ از جمله پژوهش در عمل آموزشی بر این باور تأکید دارند که به دلایل گوناگون پژوهش باید از انحصار نخبگان درآید و به صورت پژوهش مشارکتی جزو وظایف همه دست اندرکاران به ویژه خود معلمان قرار گیرد.

برخی از این دلایل به شرح ذیل می باشد:

- یافته ها و نتایج پژوهش را در نهایت معلم به کارخواهد برد.

- معلم بیش از دیگران در معرض پرسش قرار می گیرد.

- معلم ضمن پژوهش، رشد کرده و بالنده می گردد ، چاره یاب می شود.

- پژوهش رنگ و بوی محلی به خود می گیرد.

- نتایج بدست آمده از پژوهشهای معلمان کاملاً جنبه ی کاربردی پیدا می کند.

- اصلاح کاستی ها بوسیله معلم و در نتیجه سریعتر انجام می گیرد.

- معلم اگر خود پژوهنده نباشد ممکن است نسبت به نتایج تحقیقات دیگران واکنش  نشان دهد.

- با درگیر شدن معلم در عمل پژوهش، موضوع جدایی میان نظریه تئوری و عمل از میان می رود.

- معلمان مناسب ترین افراد در تشخیص مسائل و نیازهای دانش آموزان هستند.

مراحل اقدام پژوهی ) ساکی 1382 به نقل از کلهان 2003، ص 100)

اقدام پژوهی را رویکردی برای مطالعه و حل مسائل آموزشی توسط معلمان ذکر می کند. موضوعاتی نظیر جو کلاس، مدیریت کلاس، راهبردهای تدریس، مواد آموزشی و رفتار اجتماعی و شناختی دانش آموزان می توانند در مسیر پژوهش حین عمل مورد مطالعه قرار گیرند و بر حسب نیاز، تغییرات لازم در این زمینه ها انجام شود. 

 

مراحل اقدام پژوهی عبارتند از : (سرمد و همکاران  ،1377 ، ص 86  )

مرحله اول تشخیص و برنامه ریزی

مرحله دوم اقدام برای رفع مشکل

 مرحله سوم مشاهده به منظور نمایان ساختن میزان تغییرات انجام شده جهت رفع مشکل

 مرحله چهارم تحلیل و تعدیل

 مراحل و گامهای اقدام پژوهی عبارتند از : ( بازرگان1382، ص 173- 156 )

چرخه اقدام پژوهی از چهار حلقه به شرح زیر تشکیل می شود :

1- برنامه ریزی

2 - اقدام 

3- مشاهده

4 بازتاب تحلیل وتعدیل اقدام

1 ) مرحله برنامه ریزی در اقدام پژوهی

 اولین مرحله در اقدام پژوهی شامل شناسایی مسأله و برنامه ریزی برای اقدام جهت حل مسأله است.
این مرحله شامل سه گام به شرح زیر است:

این مرحله شامل سه گام است:

  الف -گام مقدماتی:

 اقدام پژوه زمینة ویژه ای از فعالیت منظورنظر را که مایل به بهبودی آن است مشخص نماید.
 ب -گام آماده سازی شرایط برای اقدام پژوهی:

 اقدام پژوه به درک شرایط موجود پرداخته و ضمن تماس با مدیران و سیاستگذاران شرایط لازم برای اجرای طرح را فراهم        می نماید.

ج -گام تدوین طرح اقدام پژوهی:

 اقدام پژوه به تشخیص جنبه اصلی مورد نظر برای بهبود اقدام بپردازد. همچنین وضعیت مطلوب را تعریف کند و نشانگرهای آن را بیان نماید. در این گام به منظور تصویر کردن موقعیت نامعین باید به گردآوری داده ها پرداخت تا با مقایسه وضعیت موجود با وضعیت مطلوب بهتر بتوان به بازنگری گزینه های ممکن برای اقدام بهینه پرداخت.

2 ) مرحله به اجرا کردن درآوردن اقدام:

اقدام بهینه که به وسیله اقدام پژوه برگزیده شده است به اجرا در می آید. می بایست ابعاد بهینه برای اعضای شرکت کننده در اجرای طرح کاملاً آشکار باشد برای این منظور ضرورت دارد. در جلسه های توجیهی، اقدام بهینه به طور مشروح بیان شود و رئوس اقدام مورد نظر و چگونگی انجام آن نوشته شده و میان اعضاء توزیع گردد. سپس طبق برنامه به اجرای اقدام پرداخته شود.

( 3  مرحله مشاهده:

در این مرحله باید به گردآوری شواهد درباره تأثیر اقدام بهینه پرداخت. برای این منظور
می توان داده های کمّی یا کیفی را گردآوری کرد.

داده های کمّی با اندازه گیری متغیرها حاصل می شود در حالی که داده ها ی کیفی با تبادل نظر با همکاران درباره اثرات اقدام بهینه گردآوری می شود. در این مرحله لازم است نسبت به انتخاب روش گردآوری و نوع ابزار
اندازه گیری، چگونگی تنظیم داده ها تصمیم گیری شود.

( 4  مرحله بازتاب:

در این مرحله، شواهد تأثیر اقدام بهینه مورد تحلیل قرار می گیرد. سپس بر اساس نتایج این تحلیل گزارش مقدماتی اقدام پژوهی تدوین می شود.

در طرح های اقدام پژوهی در سطح مدرسه یا منطقه آموزش و پرورش انجام می گیرد. می توان از طریق مشارکت دادن ناظران، میزان اعتبار نتایج بدست آمده را نیز مورد قضاوت بیرونی قرار داد و سپس گزارش نهایی تدوین کرد. 

 

فهرست گامهای اقدام پژوهی(بازرگان ،1382 ص163)

  1)  برنامه ریزی

1- مرحله مقدماتی

       - گام اول ،  انتخاب زمینه و موضوع پژوهش: برای انتخاب زمینه پژوهش لازم است به نکات زیر توجه شود.

        اول انتخاب زمینه ای از فعالیت که اقدام پژوهنده مایل به اقدام پژوهی است.
           دوم مشخص کردن رابطه این زمینه با وظایف شغلی

       سوم مشخص کردن محدود موضوع اقدام پژوهی مسئله پژوهش

       چهارم اطمینان حاصل کردن از بهبودی که در اثر اقدام پژوهی عاید خواهد شد.

      پنجم منظور داشتن دلایلی که حاکی از انتخاب درست زمینه است.

کارعملی

موضوع پژوهش خود را انتخاب نمائید

تذکر : موضوع یا عنوان انتخابی شما می بایست نشات گرفته از مشکل در کلاس یا آموزشگاه باشد،  مشکلی که اکنون با آن مواجه هستید  .

      گام دوم ،  مطالعه اسناد و مدارک مربوط به موضوع پژوهش

برای انجام این گام، فهرست فعالیتها به شرح زیر است:

1- مطالعه متون، اسناد و مدارک مربوط به موضوع

2-  مطالعه متون مربوط به روش تحقیق برای آشنایی با فرایند تحقیق

3-  شناسایی کتابها و نشریات و گزارشهای مربوط به موضوع

4-  شناسایی افراد صاحب نظر درباره موضوع و مشاوره با آنها

5-  یادداشت برداری

کارعملی

بامراجعه به کتابخانه در زمینه موضوع عنوان انتخابی فیش برداری نمائید.

گام سوم ،  تدوین طرح پژوهی

انجام این امر از طریق پاسخ دادن به سوالهای زیر تسهیل می شود:

در حوزه شغلی خود به چه چیز اهمیت می دهید؟

 دلیل شما برای انتخاب این موضوع چیست؟

چه شواهدی برای حل مشکل یا کاهش آن می توانید عرضه کنید و نمایانگر موفقیت شما در عمل چیست؟ملاک مطلوبیت داده های کیفی، کمی و قضاوت چه می باشد؟

 چه اقدامی می توان انجام داد تا بهبودی وضعیت مطلوب حاصل شود؟

چه شواهدی می توان یافت و عرضه کرد تا نشان دهندة تأثیر اقدام باشد؟

 تأثیر اقدام را چگونه می توان ارزیابی کرد؟

 چگونه اطمینان حاصل می کنید که قضاوت به عمل آمده پذیرفتنی و منطبق با واقعیات است؟
 چه اقدامی برای بهبود وضعیت موجود به عمل می آورید؟

کارعملی

ملاکهایی را که برای تدوین طرح پژوهشی خود در نظر گرفته اید کدامند ؟

 

گام چهارم ،  تصویب طرح

در این مرحله طرح اقدام پژوهی را به تصویب مراجع ذیربط رسانده و مقدمات اجرائی طرح را فراهم می کنیم.

در  انجام این امر باید فعالیت هایی به شرح زیر انجام شود:

1- مشخص کردن عوامل و اجزای فرایند طرح ، بازنگری منابع، تهیه طرح اولیه ، تهیه گزارش،تعیین حداقلی از منابع مالی لازم برای اجرای طرح زمان بندی اجرای طرح به تصویب رساندن طرح از طریق تأمین منابع مالی، کسب موافقت مسوولان برای اجرای طرح با استفاده ازامکانات موجود

2- مرحله آماده سازی شرایط:

در این مرحله باید به آماده کردن شرایط لازم برای اجرای طرح پرداخت

کار عملی

فعالیت هایی که به منظور تصویب طرح خویش انجام داده اید را فهرست وار بنویسید .

گام پنجم ، درک شرایط موجود و تعاطی افکار با مدیران و سیاستگذاران:

مفروضه1 پذیرش این که تغییر با کندی و قدم به قدم انجام می پذیرد.

مفروضه2 پذیرش این که می توان طرز عمل دیگران را تغییر دهیم! یا نمی توان کاملاً به آن اطمینان داشت.

مفروضه3 پذیرش این که امور را می توان تغییر داد، اما ممکن است موانع ساختاری یا سازمانی انجام آنها را امکان پذیر نکند.

کار عملی

شرایط موجود را برای انجام کار خویش چگونه می بینید ؟

گام ششم ، در این گام به تقویت مهارت های برقراری ارتباط و دعوت شرکت کنندگان درطرح پرداخته می شود:

مهارت های گوش دادن به دیگران

مهارت های مدیریت اجرای طرح و ادارة جلسه

مهارت های کار گروهی و تعاون

احترام به عقاید دیگران

مهارت های ارتباطی کلامی

 تأکید بر مشارکت افراد دراقدام پژوهی

 رعایت لحن مناسب سخن در گفتارهای ارتباطی

کار عملی

در حوزه کاری تان افرادی که می توانند در فرآیند کار به شما کمک کنند شناسایی نموده و آنها را برای همکاری دعوت کنید. (متقاعد نمایید )

     گام هفتم ، با انجام این گام به اخلاق پژوهش توجه کرده، از ناظران بالقوه برای اعتبار بخشی طرح اقدام پژوهی دعوت به عمل می آید:

کسب موافقت لازم مسوولان و مدیران، شرکت کنندگان و  سایر افراد ذیربط، اطمینان دادن نسبت به محرمانه ماندن اطلاعات و دیگر داده ها.

رعایت آزادی شرکت کنندگان بر ترک فرایند اقدام پژوهی درصورت لزوم.

 اطلاع رسانی درباره پیشرفت اجرای طرح و نتایج حاصل از اجرای نهایی.( توجه به انتظارات و تعهدات.)

کار عملی

فعالیت هایی که شما برای اعتبار بخشی طرح خویش انجام داده اید کدامند ؟

- مرحله تدوین برنامه

گام هشتم ، در این گام به تشخیص جنبه اصلی مورد نظر برای بهبود اقدام پرداخته می شود.

فعالیتهای مربوط به این مورد عبارتند از: توجه به وضعیت موجود ، تشخیص سطح اقدام فرد/گروه/ سازمان و دلایل انتخاب جنبه اصلی، توجه به نحوه فعالیت اقدام پژوهی در ارتباط با موضوع، شناسایی ارزش های حرفه ای ، پی بردن به ارزش های فردی ،درک درست از وضعیت موجود و توجیه اقدام برای بهبود آن، تهیه یادداشتی درباره ارزش های حرفه ای فرد برای استفاده در آینده، برگزیدن دیدگاه قدم به قدم برای دستیابی به هدف

کار عملی

فعالیت هایی را که شما را به جنبه اصلی راهنمایی نموده است را بنویسید .

گام نهم ، در اجرای این گام به بیان وضعیت مطلوب، ملاک ها و نشانگرهای آن پرداخته می شود.

فعالیتهای مربوط به این گام به شرح زیر است: تبلور علمی وضعیت مطلوب ،جنبه اصلی مورد نظر
 وضعیت مطلوب ، ارزش های حرفه ای وضعیت مطلوب ، رفتار فردی وضعیت مطلوب ، روابط سازمانی ملاک های وضعیت مطلوب نشانگرهای وضعیت مطلوب

کار عملی

ویژگیها ومشخصات وضعیت مطلوب طرح شما کدامند ؟

 گام دهم ، در این گام به گردآوری داده ها درباره وضعیت موجود می پردازیم.

برای این عمل چهار فعالیت به شرح زیر انجام می شود: تعیین این که چگونه سایرین می توانند مشکل موجود را تجسّم کنند.چگونه تفاوت های وضعیت موجود با وضعیت مطلوب را درک می کنند.

انتخاب حیطه های مورد مشاهده برای گردآوری داده ها چیست؟

رفتار فردی/ گروهی/ سازمانی چگونه انجام می شود؟

 انتخاب روش و ابزار گردآوری داده ها (مشاهده / پرسشنامه/ مصاحبه)

 اجرای ابزار گردآوری داده ها

 تنظیم داده ها

کارعملی

به منظور گرد آوری داده ها ی وضعیت موجود چه فعالیت ها ومراحلی را نیاز دارید ؟

گام یازدهم ، در این گام به بازنگری گزینه های ممکن برای رسیدن به وضعیت مطلوب می پردازیم.

انجام این امر مستلزم پنج فعالیت به شرح زیر است: چه اقدامی را برای رسیدن به وضعیت مطلوب می توان در نظر گرفت.

اقدامات بالقوه دیگر کدامند؟ کدام اقدام بهینه است؟ چگونه می توان اقدام بهینه را به اجرا در آورد؟

آیا اجرای اقدام بهینه با امور سایر همکاران تداخل ندارد؟

کارعملی

فعالیت هایی را که برای رسیدن به وضعیت مطلوب انجام داده اید کدامند ؟

2 ( اقدام

گام دوازدهم ، در این گام اقدام بهینه ای که برنامه ریزی شده است به اجرا در می آید.

در انجام این امر فعالیت های زیر به عمل می آید:

 توصیف اقدام بهینه در سطح فردی تشریح اقدام بهینه به صورت نوشتاری و توزیع آن میان همکاران تدوین فهرست هر کوشش و قدم های مربوط و چگونگی انجام آنها.

چگونگی به عمل در آوردن قدم های موردنظر(در توصیف اقدام بهینه باید نکات زیر رعایت شود.)

الف)اقدام مورد نظر باید به صورت دقیق چنان توصیف شود که رویدادهای واقع شده در مدت اجرای طرح آشکار شود و رابطه میان آنها روشن گردد.

ب)باید داده های تفصیلی متشکل از داده های کمی و کیفی درباره اقدام به عمل آمده در حین اجرای طرح به طور مستند ثبت شود.

ج)باید بتوان داده ها را به نظم در آورد تا توصیف اقدام میسر باشد.

کارعملی

چگونه اقدام بهینه خود را به اجرا در آورده اید ؟

3 ) مشاهده

گام سیزدهم ، در این گام به گردآوری داده ها درباره تأثیر اقدام بهینه پرداخته می شود.

انجام این امر مستلزم فعالیتهای زیر است:

تبادل نظر با همکاران درباره شواهد اثرات اقدام

 تعیین نوع داده های مورد نظر به عنوان شواهد تأثیر اقدام بهینه

 انتخاب روش گردآوری داده ها

 انتخاب ابزار گردآوری داده ها

 تنظیم داده ها

کارعملی

داده ها واطلاعات گرد آوری شده که تاثیر اقدام شما را نشان می دهند کدامند ؟

4)بازتاب

گام چهاردهم ، در این گام به تحلیل شواهد ،تأثیر اقدام بهینه و تدوین گزارش مقدماتی
 پرداخته می شود.

در انجام این امر فعالیت های زیر به عمل می آید:

تعیین ملاک ها و نشانگرهایی که تأثیر اقدام بهینه را نمایان می کند.

منظور داشتن حالت های ویژه و داده هایی که نمایانگر تأثیر اقدام بهینه است.

مقایسه شواهد وضعیت موجود با داده های حاصل از اجرای اقدام بهینه

درخواست از همکاران و ناظران برای قضاوت درباره وضعیت حاصل از اجرای اقدام بهینه

 تدوین گزارش مقدماتی

کارعملی

چگونگی تحلیل شواهد گرد آوری شده در تاثیر اقدام خود را توضیح دهید ؟

گام پانزدهم ، در این گام گردهمایی ناظران و تهیه گزارش نهایی انجام می پذیرد.

این امر مستلزم فعالیتهای زیر است.

 توصیف زمینه های اقدام پژوهی

 دریافت بازخورد از ناظران نسبت به طرح اقدام پژوهی

عنوان

 چکیده

 فهرست محتوا

فصل اول: بیان مسئله و جنبه های اصلی برای بهبود

 فصل دوم: تدوین برنامه اقدام پژوهی

 فصل سوم: روش اجرای اقدام بهینه

 فصل چهارم: یافته های اقدام پژوهی

 فصل پنجم: تفسیر یافته ها و نتیجه گیری

پیوستها

 تشکر

 منابع

کارعملی

مراحلی را که برای اعتبار سنجی کار خود انجام داده اید، توضیح دهید ؟چه مراحلی را برای تدوین گزارش نهایی طرح خود طی نموده اید ؟

گام شانزدهم ،  در این گام به ارزیابی طرح اقدام پژوهی پرداخته می شود.

برای انجام این عمل باید توصیه های زیر را رعایت کرد:

 توصیف دقیق اقدام انجام شده برای حل مسئله

بیان آشکار سوال های اقدام پژوهی

 رابطه مستقیم گزینه های ممکن با اقدام های اجرا شده

بیان روشنی از فرایند اقدام پژوهی به عمل آمده

 مراحل انجام شده در فرایند اقدام پژوهی

بیان ارزش های پژوهشگر

 نقش اقدام پژوهی

بهبود شرایط

 میزان مشارکت

 جنبه های اخلاقی طرح

گردآوری داده های به طور جامع

ضمناً باید به سؤال های زیر پاسخ داد.

 نتایج طرح تا چه اندازه قانع کننده و اطمینان بخش است؟

آیا نتایج به دست آمده باارزش های حرفه ای مرتبط است؟

آیا سئوالهای ویژه ای را مطرح کرده است ؟

آیا ساختار گزارش اقدام پژوهی مناسب بوده است ؟

آیا گزارش روشن و از اسلوب برخوردار است ؟

آیا گزارش آموزنده است ؟

کارعملی

چگونه طرح اقدام پژوهی خود را ارزیابی نموده اید ؟

 

 

 

 

 

فهرست گامهای اقدام پژوهی ( در یک نگاه )

حلقه ها

مراحل

گام ها

1)

 برنامه ریزی

مراحل مقدماتی

 

 

گام1) انتخاب زمینه پژوهش ( موضوع )

گام2) مطالعه اسناد و مدارک مربوط به موضوع پژوهش

گام3) تدوین طرح و فراهم کردن مقدمات اجرایی

گام4) تصویب طرح

مرحله آماده سازی شرایط

گام5) درک شرایط موجود و تعاطی افکار با مدیران و سیاستگذاران گام 6) تقویت مهارت های برقراری ارتباط و دعوت از شرکت کنندگان در اجرای طرح

گام7) توجه به اخلاق پژوهش و دعوت از ناظران بالقوه

مرحله تدوین برنامه

گام8) تشخیص جنبه های اصلی مورد نظر برای اقدام و بهبود آن

گام9) بیان وضعیت مطلوب، ملاکها و نشانگرهای آن

گام10) گردآوری داده ها درباره وضعیت موجود

گام11) بازنگری گزینه های ممکن برای اقدام بهینه

2) اقدام

مرحله اقدام

گام12) اجرای اقدام بهینه

3) مشاهده

مرحله مشاهده

 

گام13) گردآوری داده ها در خصوص تأثیر اقدام بهینه

 

4)

 بازتاب

مرحله تحلیل و تعدیل

گام14) تحلیل شواهد تأثیر اقدام و تهیه گزارش

گام15) گردهم آیی ناظران و تهیه گزارش نهایی

گام16) ارزیابی تحقیق

در صورت ضرورت چرخه اقدام پژوهی تکرار می گردد و حلقه های آن تا رفع مشکل ادامه می یابد.

زمینه‌‌های اقدام پژوهی ( برگرفته از بخشنامه دوازدهمین فراخوان برنامه معلم پژوهنده )

هدف اساسی اقدام پژوهی (برنامه ‌معلم پژوهنده) بررسی، شناسایی، تبیین و حل مسأله و مشکل محیط کار و فعالیت‌ است (کلاس درس، مدرسه، ادارات و سازمان‌های آموزش و پرورش) و از نتایج اقدام ‌پژوهی برای حل مسائل خاص در موقعیت‌های معین استفاده می‌شود. در اقدام پژوهی، معلم پژوهنده، پژوهش خود را شخصاً به مرحله اجرا در می‌آورد و از نتایج آن در بهبود شرایط کاری خود بهره می‌برد. معلمان و فرهنگیان علاقه‌مند می‌توانند با بهره‌گیری از این روش به پژوهش بپردازند. برخی از مهمترین زمینه‌های اقدام پژوهی در برنامه دوازدهم به شرح زیر می باشد:

1- موضوعات مربوط به فرآیند یاددهی- یادگیری، پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان و مسائل تحصیلی آنان ،

2 - روش‌های نو و ابتکاری در آموزش مفاهیم دینی ،

3- روش‌های نو در آموزش ریاضی، علوم و سواد خواندن (بررسی مسائل و مشکلات دانش‌آموزان در این زمینه‌ها و ارائه راه‌ حل‌های نو و ابتکاری ، به ویژه‌ با توجه به نتایج مطالعه‌های بین المللی  PIRLS , TIMSS )

4- موضوعات مربوط به ارزشیابی از آموخته‌های دانش‌آموزان

5- روش‌های نو و ابتکاری در استفاده از فناوری اطلاعات و تکنولوژی آموزشی در تدریس

6- موضوعات مربوط به فرآیندهای کلاس درس( نحوه استفاده از همکاری سایر دانش‌آموزان، پویایی گروه)

7- روش‌های نو و ابتکاری در آموزش مهارت‌هایی نظیر حل مسأله و استدلال به دانش‌آموزان و پرورش خلاقیت آنان

8- روش‌های نو و ابتکاری در شناسایی مسائل عاطفی- رفتاری دانش‌آموزان و ارائه راه‌حل‌ در این زمینه

9- موضوعات مربوط به با نشاط سازی مدارس و کلاس‌های درس، تحقق مدرسه زندگی

10- موضـوعات مـربوط‌ به مـدیـریت مدارس (بررسـی مسـائل و راه‌حـل‌ها) مواردی از قبیل: ارتقاء مشارکت اولیاء ‌دانش‌آموزان در اداره امور مدرسه، بهبود فرآیندهای مدیریت مدرسه، ارزشیابی عملکرد دبیران ، روش‌های بهبود نظارت بر فعالیت‌های آنان ، ارتقاء جو مدرسه

11- موضوعات مربوط به بهبود فرآیند های مدیریتی در ادارات مناطق و سازمان‌های آموزش و پرورش استان‌ها (مواردی نظیر: بهبود فرآیند بهره ‌وری، بهبود فرآیند تصمیم‌گیری، بهبود فرایند برنامه‌ریزی، نظارت بر عملکردها، مدیریت مشارکتی ،  ارزشیابی عملکرد، فرهنگ و جوسازمانی، تکریم ارباب رجوع، مدیریت زمان، کارآفرینی، راههای افزایش انگیزه همکاران (این موضوع‌ ها برای کارشناسان شاغل در ادارات  مناطق و شهرستانها و سازمان آموزش و پرورش استان‌ها که مایلند در برنامه دوازدهم  شرکت نمایند ، پیشنهاد می‌شود).

12- سایر موضوعات انتخاب شده به ابتکار معلمان عزیز .

الگوی گزارش اقدام پژوهی :

-عنوان پژوهش(موضوع)

-چکیده

-تشکر و قدردانی

-مقدمه وتوصیف وضعیت موجود و تشخیص مسئله

-گردآوری اطلاعات (شواهد 1)

-تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها (اطلاعات)

- بررسی راه حل های موجود

-انتخاب راه جدید (موقتی)

- اجرای طرح جدید و نظارت بر آن

-گردآوری اطلاعات (شواهد2 )

- ارز یابی تأثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن

- تجدیدنظر و دادن گزارش نهایی یا اطلاع رسانی

- پیشنهادات

- منابع و مآخذ

- پیوست ها

………………………………………………………….

 

منابع و مآخذ:

1- ایرانی، یوسف  و بختیاری، ابوالفضل  1382 ، روش تحقیق عملی اقدام پژوهشی ،انتشارات  لوح زرین، تهران

2- بازرگان،عباس1382 ، روش اقدام پژوهی ،از : ساکی ، رضا ، اقدام پژوهی : راهبردی برای بهبود آموزش و تدریس ، انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش ، تهران

3- رضایی، منیره 1382 ، چیستی و چرایی اقدام پژوهی ،از : ساکی ، رضا ، اقدام پژوهی : راهبردی برای بهبود آموزش و تدریس ،انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش ، تهران

4- ساکی ، رضا 1382، پژوهش و حرفه معلمی ، از : ساکی ، رضا ، اقدام پژوهی : راهبردی برای بهبود آموزش و تدریس ،انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش ، تهران

 5- سرمد و همکاران 1379، روش تحقیق در علوم رفتاری ،انتشارات آگاه .تهران

6- مک نیف و همکاران 1382  اقدام پژوهی ،طراحی ، اجرا ، ارزشیابی . ترجمه محمدرضاآهنچیان ،  چاپ اول ، انتشارات رشد، تهران

7- میرزا رضایی، زهرا1382 برخی مدل های اقدام پژوهی ،، از : ساکی ، رضا ، اقدام پژوهی : راهبردی برای بهبود آموزش و تدریس ، انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش ، تهران

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم فروردین 1391ساعت 9:34  توسط اميرحسن كوهي. كارشناس پژوهش و تحقيقات   |